In de laatste weken van de Tweede Wereldoorlog in Friesland kwamen drie verzetsstrijders tragisch om het leven: Harmen de Vries, Tjalling Talma en Evert Sijbesma. Hun verhalen zijn met elkaar verbonden door moed, opoffering en het verzet tegen de Duitse bezetter.

Harmen de Vries (4 mei 1918 – 16 april 1945)

Harmen de Vries was een 26-jarige klompenmaker uit Noardburgum en lid van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS). Op 16 april 1945 stond hij op wacht bij het waterleidingsgebouw in Noardburgum. Zijn taak was te voorkomen dat de terugtrekkende Duitse bezetters het pompstation zouden opblazen.

Tijdens zijn wachtpost passeerde een auto met oranje versiering. Harmen stak zijn hand op, denkend dat het medestanders waren, maar vanuit de auto werd op hem geschoten. Hij werd in het hart getroffen en overleed vrijwel onmiddellijk. Wie verantwoordelijk was voor de schietpartij is nooit opgehelderd.

Harmen werd begraven op het kerkhof in Noardburgum. In 1985 werd ter nagedachtenis aan hem en twee andere verzetsstrijders een gedenkplaat onthuld in het waterleidingsgebouw. In 2020 werd in Noardburgum een nieuw verzetsmonument geplaatst ter ere van Harmen de Vries, Evert Sijbesma en Tjalling Talma.

Tjalling Talma (24 juli 1907 – 15 april 1945) & Evert Sijbesma (1918 – 14 april 1945)

Tjalling Talma uit Feanwâldsterwâl en Evert Sijbesma uit Tzummarum, bekend als Bouke Kingma, zaten ondergedoken bij de familie Zijlstra, die tegenover de boerderij van Oostenbrug woonde, te midden van de weilanden. Vanuit deze veilige plek waren zij actief in het verzet en hielden zij wachtposten bij de boerderij.

Op 14 april 1945 zagen zij drie fietsende Duitse soldaten, gevolgd door een auto met soldaten, naderen. Talma rende naar binnen om BS-aanvoerder Wim van Oosten te waarschuwen. De wachten kregen opdracht zich terug te trekken, maar bij hun terugkeer werd er al geschoten.

Tjalling Talma probeerde te vuren met zijn stengun, maar die weigerde. Een Duitse kogel trof hem tegen de grond, en hij overleed later aan zijn verwondingen. Evert Sijbesma werd bloedend bij een van de hekpalen op de dam gevonden en stierf eveneens aan zijn verwondingen.

Verbonden door moed en opoffering

Harmen de Vries, Tjalling Talma en Evert Sijbesma waren allen betrokken bij het verzet in Friesland en gaven hun leven voor de vrijheid. Hun verhalen zijn met elkaar verbonden door hun moedige inzet en tragische overlijden in de laatste oorlogsmaanden.

Herdenkingsmonumenten

In Noardburgum en Feanwâldsterwâl zijn monumenten geplaatst ter nagedachtenis aan deze verzetsstrijders. In Noardburgum staat een monument bij de ingang van het dorp, en in Feanwâldsterwâl is er een monument bij het ‘Talma Huis’. Deze monumenten herinneren aan de moed en opoffering van Harmen de Vries, Tjalling Talma en Evert Sijbesma.