Stielridders fan Dodge WC Legends
Samen houden we het rijdend
herinnering aan hun rol in de geschiedenis.
Jouw passie. Jouw Dodge. Jouw collectie.
Word onderdeel van Dodge WC Legends en scoor unieke sponsorproducten of ontdek zeldzame militaire verzamelobjecten bij Milplaza.com!
Het Gevecht op de Achterwei Damwâld, april 1945
Op 14 april 1945, rond 19:00 uur, werden de dorpen Akkerwoude en Murmerwoude (nu samen Damwâld) bevrijd door de Royal Canadian Dragoons. De bevrijding verliep zonder gevechten; de Duitse bezetter had zich vrijwel volledig teruggetrokken. De vreugde onder de bevolking was enorm: dolgelukkige inwoners omhelsden de Canadese militairen. Toch bleef het verblijf van de Dragoons kort – hun opdracht voerde hen snel verder richting Dokkum.
De volgende dag bleek echter dat het gevaar nog niet volledig geweken was. Net als elders in Friesland zwierven nog groepen Duitse soldaten en hun Nederlandse medestanders rond. Sommigen probeerden zich over te geven, anderen wilden vechtend ontsnappen.
In Murmerwoude had de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) een uitkijkpost ingericht in de kerktoren. Vanuit deze post zagen zij op 15 april een groep Duitse militairen en Nederlandse collaborateurs via de Achterwei naderen, komende uit de richting van Rinsumageast. De verzetsmensen besloten het vuur op hen te openen. Op een met paard en wagen voortgetrokken kar, die volgeladen bleek met munitie, werd hierbij ook geschoten. De wagen explodeerde met een enorme knal.
Bij deze explosie kwamen vier Duitse soldaten om het leven. Een vijfde raakte zwaargewond. Ook de 51-jarige burger Geert Gerding uit Peelo, die onder dwang de munitiewagen moest begeleiden, werd dodelijk getroffen.
In de chaos die ontstond, sloegen de overlevenden op de vlucht richting Dokkum. Drie mannen, onder wie twee Duitse soldaten en de Nederlandse NSKK’er (lid van een gewapende transporteenheid) Arie Notenboom, fietsten voor de groep uit en konden niet tijdig ontkomen. Intussen waren ook de Canadese Dragoons gealarmeerd. Zij openden het vuur vanuit hun voertuigen, waarna één van de Duitsers zich overgaf. Notenboom en de andere Duitser wisten echter opnieuw te ontkomen, ditmaal te voet of per fiets.
Twee leden van de BS, Harmen Brouwer en Jan Kaper, zetten de achtervolging in. Ze probeerden de vluchtende mannen tot stoppen te dwingen, maar werden daarbij onder vuur genomen. Beide verzetsstrijders kwamen om het leven.
Notenboom en zijn Duitse metgezel vonden uiteindelijk onderdak in een boerderij van de familie Keulen, gelegen tussen Rinsumageast en Âldtsjerk. Toen de BS hun schuilplaats ontdekte, schakelden zij opnieuw de hulp van de Dragoons in. De boerderij werd omsingeld, en Notenboom kwam naar buiten. Tijdens zijn ontwapening werd echter een handgranaat naar de BS’ers gegooid — vermoedelijk door Notenboom zelf of door de Duitse militair. Hierbij raakte Bauke Lyklema (28) zwaargewond; hij overleed de volgende dag aan zijn verwondingen.
Notenboom werd ter plekke doodgeschoten. De Duitse soldaat bleef nog enige tijd in de boerderij verscholen. De Canadezen wilden geen risico meer nemen en staken het gebouw in brand. De Duitser kwam daarbij om het leven.
Harmen Brouwer (23) was marinier en in De Westereen bekend als melkventer. Als eerbetoon werd in zijn woonplaats een straat naar hem vernoemd.
Jan Kaper (23) was marechaussee in Amsterdam. In die functie werd hij gedwongen om Joodse burgers te arresteren – iets waar hij grote moeite mee had. Uiteindelijk dook hij onder in Akkerwoude, waar hij zich aansloot bij het verzet.
Harmen Brouwer Een dappere strijder voor de vrijheid
Harmen Brouwer werd geboren op 5 maart 1922. In de donkere jaren van de Tweede Wereldoorlog koos hij ervoor om zich aan te sluiten bij de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) in Damwoude – een moedige beslissing in een tijd van groot gevaar.
Op 15 april 1945, terwijl de bevrijding van Nederland in volle gang was, ondernam Harmen samen met Jan Kaper, een Marechaussee, een gevaarlijke poging om twee Nederlandse SS’ers te arresteren in de buurt van Akkerswoude. Deze actie liep tragisch af: beide verzetsstrijders sneuvelden tijdens hun moedige poging.
De SS’ers vluchtten naar een nabijgelegen boerderij. Het gezin dat daar woonde wist gelukkig te ontkomen, maar de twee SS’ers boden nog heftig verzet. Uiteindelijk kwamen ook zij om het leven – één van hen pas nadat Canadese troepen de boerderij in brand hadden geschoten om hen uit te schakelen.
Harmen Brouwer gaf zijn leven voor de vrijheid van zijn land, slechts enkele weken voor het einde van de oorlog. Hij was 23 jaar oud. Zijn moed en opoffering worden blijvend herinnerd als een voorbeeld van verzet, loyaliteit en heldendom.
Jan Kaper In de frontlinie van de vrijheid
Jan Kaper werd geboren op 15 december 1921. Tijdens de Tweede Wereldoorlog sloot hij zich aan bij de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) in Damwoude, waar hij zich verzette tegen de Duitse bezetter en streed voor de bevrijding van zijn land.
Op 15 april 1945, in de laatste dagen van de oorlog, ondernam Jan samen met medestrijder Harmen Brouwer een moedige actie. In de omgeving van Akkerswoude probeerden zij twee Nederlandse SS’ers te arresteren. Deze poging liep echter fataal af: beide verzetsmannen kwamen om het leven tijdens de confrontatie.
De SS’ers wisten te vluchten naar een boerderij in de buurt. Het gezin dat daar woonde kon op tijd ontsnappen, waarna de SS’ers zich hardnekkig bleven verzetten. Ze kwamen uiteindelijk beiden om het leven – één van hen pas nadat de Canadese bevrijders de boerderij in brand hadden geschoten om het verzet te breken.
Jan Kaper werd slechts 23 jaar oud. Zijn inzet, moed en ultieme offer in de strijd voor vrijheid maken hem tot een blijvende bron van respect en herinnering.
Klik hier om terug te gaan
Benieuwd wat de Stielridders doen? Ontdek het hieronder!
De Dodge WC
Evenementen & Ritten
Allerei
Dodge en Jeeps tours
